Defensie overweegt versoepeling drugsbeleid: 'Geen direct ontslag'

Gepubliceerd op: 31-1-2026

Geen pilletje, geen lijntje coke. Oók niet in je vrije tijd. Bij Defensie geldt een zero-tolerancebeleid ten aanzien van drugs. Word je toch betrapt, dan volgt direct ontslag. Defensie overweegt om dat beleid te versoepelen, bevestigt een woordvoerder aan Nieuwsuur.

Oud-militair Pepijn (niet zijn echte naam) werkte zes jaar bij Defensie toen hij tijdens een oefening in het buitenland een joint kreeg aangeboden. "We waren klaar met de training en het was het laatste vrije weekend voordat we naar huis gingen. Iedereen gaat dan drinken en wil ontspannen om alle stress van de afgelopen weken los te laten."
Hij nam de joint aan en dat kwam terecht bij leidinggevenden. "Die hebben mij benaderd. Ik ben er eerlijk over geweest en heb mijn fout erkend. Maar de volgende dag werd ik naar huis gestuurd." Een rechtszaak volgde, waarna Pepijn oneervol werd ontslagen.

Advocaat Michael Ruperti
Militairen die worden betrapt op gebruik van softdrugs in hun vrije tijd krijgen doorgaans eerst een waarschuwing, bij de tweede keer volgt ontslag. Omdat Pepijn de joint rookte toen hij nog op oefening was, kreeg hij direct ontslag. Harddrugs zijn überhaupt uit den boze, ook in de vrije tijd.

Dit strenge drugsbeleid bij Defensie geldt al decennia en werd in 2021 aangescherpt. Sindsdien zijn commandanten bevoegd om onaangekondigde drugstesten af te nemen op kazernes. Elk jaar worden zo'n vijftig militairen ontslagen nadat ze zijn betrapt op drugsgebruik.

Advocaat Michael Ruperti, zelf veteraan, staat veel van hen bij. Hij vindt het huidige beleid te streng. "Militairen zijn geen machines. Mensen maken fouten en verdienen een tweede kans. Maar dit drugsbeleid laat geen ruimte voor maatwerk."

De militaire vakbond ACOM kijkt daar anders naar. Bestuurder John van der Hulst wijst op de uitzonderlijke positie van militairen. "Die is in principe van onbesproken gedrag." Oftewel: misdragingen van militairen, ook buiten werk, worden niet getolereerd. "Er zijn militairen die op 48 notice to move staan. Die moeten binnen 48 uur ergens naartoe kunnen. Dus zij moeten altijd nuchter zijn."

Bier versus wiet
Voor oud-militair Pepijn is het moeilijk te verkroppen dat zijn toekomst bij Defensie in duigen ligt door één joint, terwijl iemand die twintig biertjes drinkt of meer, niet wordt gestraft. "Diegene is de volgende dag niet functioneel, maar ik denk dat iemand die vijf hijsjes neemt van een jointje de dag erna prima zijn werk kan uitvoeren."
Ook advocaat Ruperti vindt dit "niet uit te leggen". Hij ziet dat militairen in een diep dal belanden na zo'n oneervol ontslag. Niet alleen mogen zij nooit meer werken bij Defensie, ook bij andere overheidsorganisaties staan ze op de zwarte lijst. "Ik heb zelfs militairen meegemaakt die zelfmoord hebben gepleegd omdat ze waren ontslagen vanwege dit strenge drugsbeleid."

Een woordvoerder van Defensie zegt tegen Nieuwsuur dat het beleid nu tegen het licht wordt gehouden omdat "opvattingen over drugsgebruik aan het verschuiven zijn". "Defensie wil het huidige beleid niet volledig loslaten, maar het accent verleggen naar bewustwording, voorlichting en preventie. Wie in de toekomst over de schreef gaat, hoeft dan niet meteen op ontslag te rekenen, maar kan wel een waarschuwing krijgen."

Nieuwe mensen nodig
Volgens vakbondsbestuurder Van der Hulst kan deze veranderde houding niet worden losgezien van de enorme uitbreiding waar Defensie voor staat. Daarvoor zijn veel nieuwe mensen nodig, met name jonge mensen. Van der Hulst vindt desondanks niet dat Defensie moet meegaan in veranderende normen in de maatschappij over drugs.
De veiligheid van militairen moet wat hem betreft zwaarder wegen dan de broodnodige aanwas van nieuwe rekruten. "Als er fouten worden gemaakt bij de hoog-risico-activiteiten die Defensie doet - parachutespringen, duiken, schieten, met voertuigen rijden - kan iemands zoon of dochter daarbij om het leven komen. De kans daarop is groter als je onder invloed bent geweest."
"Maar je moet wel realistisch blijven", brengt advocaat Ruperti daar tegenin. "De cultuur is veranderd. Je haalt jongeren binnen die wel eens recreatief drugs gebruiken op een feestje. De kans dat zij een keer in de fout gaan is groter, en juist die jongeren moet je toch een tweede kans geven?"

Volgens Ruperti willen ook steeds meer commandanten af van het zero-tolerancebeleid. "Ik spreek commandanten die zeggen: dit moet soepeler. Ik vind dat je juist de commandanten de gelegenheid moet geven om een afweging te maken en de menselijke maat toe te passen."