Op vakantie, maar: ’Incheck kost twee keer zo veel tijd’

Gepubliceerd op: 5-6-2021

Luchthaven Schiphol zet alle zeilen bij om een druk zomerseizoen binnen alle coronaregels opstoppingen in de zomer te voorkomen. Maar is het voldoende om lange rijen te voorkomen? De controle op papieren test- en vaccinatiebewijzen is het grote knelpunt in juli en augustus.
Terwijl het aantal reizigers 40% lager ligt dan de laatste normale zomer van 2019, moet Schiphol aan de slag om te volle vertrekhallen te voorkomen. In terminal drie wijst directeur operations Patricia Vitalis op de incheckbalies, die veelal voor verre reizen gebruikt worden. „We gaan ervan uit dat er in de zomer vooral in Europa gereisd zal worden en daarom hebben we ook besloten om vertrekhal drie deels voor deze bestemmingen erbij te trekken”, klinkt het. Schiphol gaat voor het hoogseizoen uit van 160.000 reizigers op de drukste dagen, verspreid over drie pieken.
Tijdrovend is de controle op de verplichte pcr-test, immuniteitsverklaring of vaccinatiebewijs. Dat moet door de airline gedaan worden, naast dus het inchecken van de koffers. „De coronapapieren moeten reizigers geprint meenemen, totdat er een definitieve digitale oplossing is. Deze check kost twee keer zoveel tijd. Wij hadden dit ook liever anders gezien, maar moeten ons nu eenmaal voorbereiden op de huidige situatie”, reageert Vitalis.
Liefst had Schiphol gezien dat reizigers gebruik konden maken van het digitale coronacertificaat (DCC), in de volksmond het coronapaspoort. Maar in de luchtvaartsector wordt getwijfeld of deze per 1 juli al beschikbaar is voor reizigers. Het wordt zodoende eerst een papiermolen aan de balies.
Opvallend, omdat de Europese waakhond van de burgerluchtvaart Easa deze week juist waarschuwde voor de veiligheid in de terminals indien wordt gekozen voor de papieren checks vanwege te trage doorstroming. „De politiek moet dat digitale paspoort regelen, en we hebben het afgelopen jaar gezien dat dit niet snel gaat in verband met de afstemming tussen landen”, legt Vitalis uit.
„We roepen reizigers op om zo veel mogelijk thuis te doen, zoals het inchecken, en ervoor te zorgen dat zij alle benodigde documenten mee hebben. Reizigers hoeven niet uren van tevoren op de luchthaven aanwezig te zijn, om te veel mensen bij elkaar te voorkomen.” Net als normaal, is twee uur van tevoren voor een Europese reis en drie uur voor een verre reis voldoende.
De KLM-groep, de grootste gebruiker van de luchthaven, zet via brancheorganisatie Airlines for Europe ’alles op alles’ om ervoor te zorgen dat het DCC per 1 juli daadwerkelijk gebruikt kan worden. Verder doet KLM een proef voor bestemmingen buiten Europa, waarbij reizigers vooraf alle documenten door KLM laten controleren voor zij afreizen naar de luchthaven.
„Dit scheelt ter plekke wachttijd”, aldus een woordvoerder van KLM. „Het controleren van de formulieren kost meer tijd. We doen deze proef omdat het er nog geen internationaal geaccepteerde digitale oplossing is. Dat willen we het allerliefst.”
Corendon vreest het ergste, als de aantallen reizigers in de pieken oplopen. „De papieren controle is een grote zorg bij ons. Dit zorgt straks voor een operationeel probleem als de aantallen reizigers zullen stijgen. Want mensen checken dan ook niet meer online in, omdat ze toch naar de balie moeten. Schiphol wordt dan al snel te druk”, zegt topman Steven van der Heijden van Corendon, die geluiden hoort dat 1 juli niet gehaald zal worden.
Het inchecken bij de balie duurt normaal een halve minuut, met alle paperassen die nu gecheckt moeten worden is dat zo drie tot vijf minuten: „Daar valt in de zomer met extra balies niet tegenop te werken zonder enorm lange rijen en chaos.”
Ook de bagagecontrole kan langer duren. Fouilleren - een activiteit waarbij de anderhalve meter toch echt even overboord moet - kan namelijk meer tijd in beslag nemen, doordat medewerkers toch een coronaproofcontrole willen uitvoeren. Bijvoorbeeld door niet recht voor iemand te staan.
Schiphol heeft elf extra doorgangen gecreëerd vanuit de vertrekhal één en twee naar de bagagecontrole en paspoortcheck op de nieuwe tussenverdieping. Daar staan 21 nieuwe bagagescans. „Omdat de reiziger nu alles in de tas kan laten gaat het sneller. Corona zorgt tegelijk weer voor vertraging, omdat er zoveel als mogelijk afstand gehouden moet worden”, stelt directeur beveiliging Hedzer Komduur van Schiphol.
De luchthaven heeft als streven dat 95% van de reizigers binnen tien minuten door de bagagecontrole gaat: „In drukke pieken is het misschien iets langer wachten. Maar we verwachten dat we door spreiding over alle terminals alles in de pieken coronaproof en grotendeels binnen de norm kunnen faciliteren.” Achter de douane blijkt dat de meeste winkels nog steeds open zijn, met hier en daar nog wat dichte deuren als gevolg van corona maar wel overal oranje petjes en shirtjes voor het EK Voetbal.
Afgelopen winter kreeg Schiphol de wind van voren, toen reizigers te dicht op elkaar stonden. Hoe wil de luchthaven voorkomen dat er straks weer kritiek komt? „Het is nu een andere tijd, velen zijn al gevaccineerd. Het algehele negatieve reisadvies is opgeheven en er komen meer gele landen. Met alle veiligheidseisen en testen zit je achter de controles in een reisbubbel”, meent Vitalis.
Bij de beveiligingsbedrijven, schoonmaak en afhandeling zijn echter veel banen verdwenen tijdens de coronacrisis. Schiphol huurt dit extern in. Volgens schattingen van de vakbonden is daar 30% van de banen verdwenen en hebben deze medewerkers inmiddels nieuw werk gevonden. „De beveiligingsbedrijven zijn op sterkte, waardoor de piekmomenten bezet zijn, zoals dat te verwachten is”, zegt Vitalis.
Vakbond FNV houdt het hart vast, reageert campagneleider Joost van Doesburg: „Wij begrijpen dat het een drukke zomer wordt. Volgens ons is het een grote uitdaging om voldoende beveiligingspersoneel en schoonmakers te vinden, want er is vorig jaar hard gesneden. Minder personeel leidt tot chaos of tot minder vliegtuigen.”
Met de gemeente Haarlemmermeer zijn afspraken gemaakt dat de anderhalvemetermaatregel gebroken mag worden als de drukte daarom vraagt. Normaal gesproken zou Schiphol dan een boete kunnen krijgen. Daarmee wil de luchthaven voorkomen dat mensen voor het inchecken in dusdanig lange rijen komen te staan, dat de wachtrij slingerend over trappen of het parkeerdek op gaat. Dat zou immers ook gevaar kunnen opleveren. Tijdens luwere uren wordt de anderhalvemeter wel gehanteerd.
„We weten nog niet hoe druk het wordt, maar we zijn er klaar voor”, vat Mark Hofman van de Koninklijke Marechaussee het samen. „We hebben er heel wat personeel bijgekregen, en nu in totaal zo’n 700 man op Schiphol. De personeelstekorten zijn voorbij. Al kunnen de piekmomenten druk zijn.”