650 mensen geweigerd aan grens tijdens bijna twee jaar durende grenscontroles

Gepubliceerd op: 29-10-2026

Tijdens de binnengrenscontroles, die bijna twee jaar hebben geduurd, heeft de marechaussee 650 mensen de toegang tot Nederland geweigerd. De weggestuurde mensen hadden bijvoorbeeld niet de juiste papieren of werden gezien als een gevaar voor de openbare orde.

Toenmalig asielminister Marjolein Faber voerde de binnengrenscontroles in december 2024 in. Het kabinet wilde met deze extra controles het aantal asielaanvragen verkleinen en de druk op de asielketen verlichten.
In de periode tot september dit jaar zijn bijna 44.000 auto's, busjes en treinen gecheckt, blijkt uit de Kamerbrief die asielminister Bart van den Brink woensdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Op luchthavens gaat het om 4.730 vluchten. Bij al die controles zijn minstens 580.000 mensen gecontroleerd.

650 mensen mochten van de marechaussee het land niet in toen zij aan de grens werden gecheckt. Zij hadden bijvoorbeeld niet de juiste papieren, konden niet goed vertellen wat ze in Nederland kwamen doen, of werden gezien als een gevaar voor de nationale veiligheid.

Op de luchthavens werden 130 mensen gecontroleerd die niet aan die toegangsvoorwaarden voldeden. Omdat zij met het vliegtuig waren gekomen en zich daardoor al op Nederlandse bodem bevonden, kregen zij een zogenoemd terugkeerbesluit opgelegd. Deze mensen moesten het land weer verlaten. 170 personen vroegen tijdens de binnengrenscontroles asiel aan. Dat recht hebben deze mensen ook: de marechaussee moet ze dan doorverwijzen naar Ter Apel.

Veel kritiek op extra controles
De landen binnen het Schengengebied - de 25 EU-landen plus IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland - moeten een goede reden hebben om binnengrenscontroles uit te voeren. In het Schengenakkoord is namelijk afgesproken dat er vrij verkeer van personen is.
Nederland voerde deze controles uit vanwege dreiging voor de openbare orde, al werd niet duidelijk wat die dreiging precies was. Ook andere landen, waaronder Duitsland, voeren om die reden tijdelijk grenscontroles uit of hebben dat gedaan.

Er kwam veel kritiek op het besluit van Nederland om binnengrenscontroles in te voeren. In eerste instantie kwam die kritiek vanuit de Nederlandse grensgemeenten zelf, die te maken hebben met overlast door de extra controles. Maar de verkeersopstoppingen komen vooral door de aanhoudende controles aan de Duitse kant.
Experts twijfelden vooral over de onderbouwing van de binnengrenscontroles. De Algemene Rekenkamer zei zelfs dat de extra grenscontroles niet effectief zijn, omdat ze niet zorgen voor de door het kabinet gewenste lagere afname van het aantal asielaanvragen. Toenmalig minister Faber beriep zich vervolgens op het afschrikwekkende effect dat de controles zouden hebben.

De maatregel mag maar tijdelijk worden uitgevoerd en Nederland is daarom begin deze maand gestopt met de binnengrenscontroles. In plaats daarvan zijn de gebruikelijke controles door de marechaussee uitgebreid. De marechaussee mag bijvoorbeeld vaker op één plek controleren en alle passagiers in een vliegtuig of trein checken in plaats van maar een deel.