Nederlands marineschip aangekomen voor noodhulp in Haïti: ‘De nood is hoog’

Gepubliceerd op: 22-8-2021

Het Nederlandse marineschip Zr. Ms. Holland is zaterdagochtend aangekomen in Haïti. Een week na de zware aardbeving gaan de 99 bemanningsleden aan wal om noodhulp te verlenen. De Volkskrant belde met kapitein-luitenant ter zee Harald van Rijn, commandant op het marineschip, over wat hen te wachten staat: ‘Op basis van wat we tot nu hebben gezien, is de hulp hard nodig.’
Met ruim 58 duizend flesjes water, noodrantsoenen en een helikopter om al die spullen op het vasteland te krijgen, is de Zr. Ms. Holland aangekomen voor de kust van Haïti. Het patrouilleschip ligt nog op zee ter hoogte van het plaatsje Baradères. Aanmeren is geen optie. ‘Dat kan eigenlijk alleen in Port-au-Prince’, zegt de commandant van het schip.
Juist in Port-au-Prince, de hoofdstad van Haïti, viel de schade mee toen er vorige week zaterdag rond half 9 ’s ochtends een enorme schokgolf door het land ging. Een aardbeving met een kracht van 7.2 op de schaal van richter. Zwaar genoeg om ook buurlanden Cuba en Jamaica wakker te schudden.
Het epicentrum van de beving bevond zich 150 kilometer ten westen van Port-au-Prince. Vlak bij de zwaar getroffen kustplaatsen Jeremie en Les Cayes én vlak bij Baradères waar de Nederlandse krijgsmachten nu zijn aangekomen. Zelf is commandant Van Rijn nog niet van boord geweest, maar de eerste berichten die binnenkomen van zijn bemanning bevestigen wat ze al verwacht hadden: ‘De nood is hoog.’
Door de zware beving kwamen er tot nu toe 2.189 mensen om het leven. Duizenden anderen raakten gewond. De Verenigde Naties melden dat er 135 duizend gebouwen zijn ingestort en volgens het Rode Kruis zouden 800 duizend Haïtianen getroffen zijn door de ramp. Een zware klap voor een toch al erg arm land, dat net aan het opkrabbelen was na de moord op president Moïse.
Het marineschip van Van Rijn is het eerste Nederlandse schip dat ter plaatse komt sinds de ramp zich voltrok. ‘Het is wel even schakelen voor ons’, vertelt Van Rijn. Vorige week werd het marineschip nog ingezet voor drugsbestrijding in het Caribische zeegebied. Een paar dagen later stond de bemanning hulpgoederen in te laden op Curaçao. ‘Maar we zijn blij met deze opdracht. Het is een hele dankbare taak om hulp te kunnen verlenen.’
Gelaten sfeer
Zojuist zijn de eerste verkennende patrouilles voltooid. Er is een steiger gevonden waar de kleinere boten kunnen aanmeren om zo water en voedsel aan land te krijgen. ‘Er hangt een gelaten sfeer’, vertelt Van Rijn. ‘De bevolking maakt het goed, naar omstandigheden.’ Lokale vissers zijn weer aan het werk gegaan. ‘Zij moeten ook gewoon eten.’
Hoewel ze voor het verlenen van de eerste, medische hulp te laat zijn, vindt Van Rijn dat Nederland snel gehandeld heeft. ‘Je moet sowieso altijd wachten op de hulpvraag van het land. Het moet duidelijk zijn waar die vraag ligt.’ Nu is vooral schoon drinkwater hard nodig, denkt Van Rijn. De putten zijn niet meer bruikbaar. Gelukkig kan het marineschip per dag zo’n 35 duizend liter schoon water maken wanneer de voorraad waterflesjes opraakt.
Obstakels
Zaterdagmiddag, lokale tijd, is de bemanning begonnen met het leveren van de eerste hulpgoederen. Maar er liggen nog wel wat beren op de weg. ‘Als je noodhulp verleent, komen mensen daar vaak massaal op af. Om dat in goede banen te leiden, willen we contact leggen met lokale bestuurders.’
Ook klinken er geluiden dat er bendes actief zijn in het land, die de geleverde steunpakketten en rantsoenen voor zichzelf inpikken. ‘We houden er rekening mee dat er aan wal ook mensen zullen staan die minder goede intenties hebben.’ Vrijdag werd in de buurt van Les Cayes in het zuiden van het land een konvooi met hulpgoederen geplunderd.
Volgens de marineofficier heeft defensie wat betreft de noodhulp lessen getrokken uit het verleden. ‘We proberen dat mee te nemen om nog efficiënter te werken. Maar alles wat we kunnen doen hier is goed. Op basis van wat we tot nu toe hebben gezien, is de hulp hard nodig.’
Coördinatie
Voorlopig is Zr. Ms. Holland het enige Nederlandse marineschip ter plaatse. Ook Engelse en Franse marineschepen liggen voor de kust. Het Rode Kruis en de Amerikaanse troepen zijn al sinds vorige week aanwezig.
De gehele operatie wordt aangestuurd vanuit Port-au-Prince, waar de coördinatiecentra van de Europese Unie, de Joint Task Force Haiti en de Caribbean Disaster Emergency Management Agency (CDEMA) zitten. Onderling worden plannen afgestemd. ‘Wij helpen bij het zoeken naar een plek voor een noodziekenhuis’, zegt Van Rijn. Het lokale ziekenhuis in Baradères is - net als vele woningen - ingestort. ‘En als we een geschikte locatie hebben gevonden, moeten we alle materialen er nog krijgen.’
Aan boord van marineschip Zr. Ms. Holland zijn alle krijgsmachten vertegenwoordigd. ‘Landmacht, luchtmacht, marine en de marechaussee. Wat dat betreft hebben we een sterk team.’