Marechaussee speurt naar illegale grensoverstekers: ‘Betalen duizenden euro’s’

Gepubliceerd op: 8-12-2021

De marechaussee ziet de laatste weken dat vluchtelingen in alle soorten vervoermiddelen Nederland proberen binnen te komen. Wekelijks voert ze tientallen controles uit. Een dagje aan de Nederlands-Duitse grens.
Het iets na één uur als de motorrijder van de Koninklijke Marechaussee de groene Flixbus van de snelweg bij Oldenzaal haalt. De bus uit Warschau, die via Rotterdam naar Lille rijdt, komt tot stilstand op een parkeerplaats achter de Esso. Het team van Mobiel Toezicht Veiligheid komt in actie. Een voor een stappen de passagiers via het trapje de bus uit. Ze laten hun paspoorten en verblijfsvergunningen zien. Een man met een vale broek en vies mondkapje blijkt uitgeprocedeerd. Een andere man, met een geruite plastic weekendshopper, blijkt al in Duitsland asiel te hebben aangevraagd, en mag gedurende die procedure niet reizen. Twee Franssprekende jongens hebben alleen een identiteitsbewijs op hun telefoon, en ze reizen zonder bagage. Vreemd verhaal, vindt de marechaussee. ,,Waarom hebben jullie geen documenten bij je?’’
De marechaussee heeft haar handen vol aan migranten die illegaal de grens oversteken, en vooral aan de jacht op mensensmokkelaars. Daarom worden wekelijks vele controles uitgevoerd op snelwegen en vliegvelden, in treinen en in havens.
Dit jaar telde de marechaussee 1200 mensen die illegaal probeerden de Nederlandse grens over te gaan, een verdrievoudiging vergeleken met een jaar eerder. Vorige week dinsdag werd opnieuw duidelijk dat aanmeldcentrum Ter Apel overvol is. Het ging om een overschrijding met meer dan zeshonderd mensen.
Ellende
Een week na de controle in Oldenzaal, stuurt majoor Robert van Kapel een appje. Hij heeft zojuist het nieuws uit Calais te horen gekregen, zeker 27 migranten kwamen om het leven nadat hun bootje op het Kanaal tussen Frankrijk en Engeland omsloeg. ,,Net wat we vreesden. Dit soort ellende.’’
Verbaasd is hij niet. Vlak na de fatale ramp voor de kust van Calais, werden bij de Belgische grens smokkelaars aangehouden wegens vermeende betrokkenheid. ,,We willen dit voorkomen’’, zegt Van Kapel.
Toename in mensensmokkel: 'mensen verstopt in vrachtwagens'
De marechaussee ziet het ook aan haar eigen cijfers: tot 1 november van dit jaar werden 230 mensen aangehouden op verdenking van mensensmokkel. Dat is al 40 procent meer dan in 2020, en het jaar is nog niet afgelopen.
Van Kapel laat foto’s zien van een controle in het zuiden van Nederland, nog maar een paar dagen geleden. Foto’s van een personenauto, volgeladen met rode zwemvesten en een grote opblaasbare boot, op weg naar Frankrijk. Een Syrische man werd aangehouden.
Of de onderschepping en de ramp in Calais met elkaar te maken hebben? ,,Geen idee’’, zegt de majoor en tevens woordvoerder. ,,Maar je zou kunnen zeggen dat ons onderschepte transport geleid kan hebben tot het voorkomen van een bootreis met net zo’n dramatische afloop.’’
Uitpuilende kofferbakken
Deze grijze middag in Oldenzaal wordt al het verkeer in de gaten gehouden vanaf de snelweg. Het doel is om verdachte auto’s van de weg te halen. Busjes met geblindeerde ramen, vrachtwagens met bijvoorbeeld Roemeense, Poolse of Litouwse kentekens of volle auto’s met uitpuilende kofferbakken. Om te controleren of er geen vluchteling aan boord is.
Speurhond Jack, een Mechelse herder, staat al kwispelend klaar voor de controle van een Volvo- vrachtwagen met het woord ‘Globetrotter’ boven het voorraam. Vrachtwagens als deze hebben een zacht zeil, migranten kunnen er makkelijk in klimmen als ze dat zeil opensnijden. Jack snuffelt aan de auto, terwijl de chauffeur zijn papieren laat zien. ,,Waar ga je heen?’’, vraagt de wachtmeester in het Engels aan de chauffeur. ,,Rotterdam’’, is het antwoord. In de laadruimte, tussen pallets met stucplaten, vinden ze geen migranten en ook hond Jack ruikt niks. De chauffeur mag verder.
Wit-Ruslandroute
Het is niet voor niks dat aan de A1 wordt gecontroleerd. De zogenoemde Wit-Ruslandroute komt hierlangs: een tocht die migranten nemen via de grenzen van Belarus met Polen en Litouwen, plekken waar migranten speelbal worden van een geopolitiek spel. Al maanden nodigt de Belarussische dictator Loekasjenko onder meer Syriërs, Irakezen en Jemenieten uit om via zijn land door te reizen naar Europa. Vluchtelingen zien het als een gouden kans hun beloofde land te bereiken. Voor velen is dat Groot-Brittannië.
Recent is een speciaal rechercheteam opgezet om onderzoek te doen naar de route. Bij controles, zoals die aan de A1, komt de marechaussee meer te weten over de methoden van de mensensmokkelaars. Ze praten met migranten, soms urenlang, voor informatie. ,,Om uiteindelijk een smokkelorganisatie te ontmantelen.’’
Tijdens de middagpauze eten de marechaussees broodjes van de Subway. Allemaal hebben ze wel verhalen over controles. Gisteren nog haalden ze een vrouw met een baby van de weg, zonder geldige documenten. Ze vonden ook kinderen en ouders, op elkaar gepropt in een tussenwand van een truck. ,,Het is soms mensonterend’’, zegt Van Kapel. Migranten betalen duizenden euro’s aan smokkelaars. De grens van Nederland is vaak één van de allerlaatste etappes.
Zeiljachten
Bijna dagelijks vindt de marechaussee ook migranten die aan de assen van vrachtwagens hangen, bij de havens van Europoort, IJmijden en de laatste tijd ook Vlissingen. ,,We treffen mensen aan met bevroren tenen en vingers.’’ De nieuwste trend is de smokkel via zeiljachten over de Noordzee. De marechaussee heeft de laatste weken meerdere boten onderschept.
In Oldenzaal, op het parkeerterrein achter de Esso, mag de groene Flixbus vertrekken. Maar niet iedereen is weer aan boord. Vier mannen blijven achter, ook de jongens die zeiden zonder bagage te reizen. Hun documenten kloppen niet. En daarom stopt hun reis in het busje van de marechaussee.