Marechaussee stond door inschattingsfout niet klaar tijdens avondklokrellen in Eindhoven

Gepubliceerd op: 21-12-2021

Marechaussee stond door inschattingsfout niet klaar tijdens avondklokrellen in Eindhoven
Al ruim voordat de avondklok in januari werd ingevoerd peilde de politie of de marechaussee hulp kon bieden bij eventuele oproer. Maar door een inschattingsfout was de marechaussee níet beschikbaar toen Eindhoven op zondag 24 januari kort en klein werd geslagen door honderden relschoppers.
Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog kreeg Nederland begin dit jaar wegens corona te maken met een avondklok. Plannen veroorzaakten in de aanloop een stevig publiek debat.
Niet genoeg mankracht
Uit documenten die het ministerie van Defensie openbaar heeft gemaakt, blijkt dat bij de politie ruim vooraf rekening werd gehouden met ‘maatschappelijke onrust’ en ‘ordeverstoringen’. Ook rekende de politie er op dat er niet genoeg mankracht was bij eventuele oproer. Al op 15 januari peilde de politie daarom of de marechaussee ME-personeel kon leveren.
‘Het tijdstip van de bijstandsaanvraag tijdens de ongeregeldheden viel buiten de initiële aanvraag
(Politiewoordvoerder)
Het idee werd geboren om pelotons van de ME te stationeren op drie plekken in het land: in Den Haag, Amersfoort en op de legerkazerne in Oirschot. Door de inzet van de marechaussee kon de politie agenten vrijmaken voor handhaving van de avondklok.
ME uit Amsterdam eerder
Burgemeester John Jorritsma van Eindhoven ondertekende de officiële aanvraag voor bijstand voor de eerste drie nachten van de avondklok op 21 januari. De aanvraag was bedoeld voor inzet in de avonduren (19.00 uur tot 4.00 uur). Toenmalig minister van Defensie Ank Bijleveld gaf op vrijdagavond 22 januari groen licht.
Maar de ME van de marechaussee was dus niet paraat toen relschoppers zich op zondagmiddag 24 januari massaal tegen de politie keerden in Eindhoven. Toen burgemeester John Jorritsma om 15.42 uur toestemming gaf voor de inzet van de marechaussee moest die nog opgetrommeld worden. Zelfs ME uit Amsterdam was nog eerder in Eindhoven. ,,Het tijdstip van de bijstandsaanvraag tijdens de ongeregeldheden viel buiten de initiële aanvraag”, zegt een politiewoordvoerder desgevraagd.
Reeks tegenvallers
Dat extra mankracht er niet was omdat werd gerekend op problemen in de avonduren was tot dusver niet duidelijk bekend. In een feitenrelaas dat burgemeester John Jorritsma naar de gemeenteraad stuurde, staat daarover niets. In het onderzoek dat het Instituut voor Veiligheid- en Crisismanagement COT voor de gemeente uitvoerde, wordt de marechaussee niet eens genoemd. ,,De marechaussee was nog niet in uitrusting”, is het enige wat de burgemeester daarover tot dusver heeft gezegd in de gemeenteraad.
Dat extra hulp niet snel beschikbaar was kan worden toegevoegd aan de reeks tegenvallers die de politie moest incasseren tijdens de rellen in Eindhoven. Zo kreeg het waterkanon een lekke band, was het 18 Septemberplein door de eerste inzet van het waterkanon te glad om nog politiepaarden op de agressieve menigte af te sturen. Ook werden beveiligingscamera’s op het Stationsplein vernield waardoor ze geen beelden hebben opgeleverd van het vandalisme.
De relschoppers veroorzaakten voor tonnen schade. Tientallen werden er opgespoord en veroordeeld.