Wantoestanden niet verhullen

Gepubliceerd op: 18-2-2022

De arrestatie van een sergeant-majoor van het Korps Commandotroepen (KCT) is een nachtmerrie voor misdaadbestrijders. In De Telegraaf van vorige week beschreef ik samen met collega Olof van Joolen hoe deze elitesoldaat in de ogen van justitie een schakel vormt met een aan Ridouan Taghi gelieerde cocaïnebende.
Bendeleden zouden in de jungle van Suriname zijn getraind in gevechtstechnieken en omgaan met zware wapens.
Is het toeval dat Taghi tijdens afgeluisterde gesprekken een toespeling maakte op de inzet van ’Navy Seals-achtige types’ die hem moesten helpen bij een uitbraak? Is deze wegens heldenmoed gedecoreerde commando degene die dit soort hand- en spandiensten voor criminele organisaties organiseert? Zo ja, is hij dan de enige of zijn meer elitemilitairen gecorrumpeerd?
Allemaal prangende vragen, waarop hopelijk snel een antwoord komt. Ook bij motorbendes als No Surrender speelden oud-militairen en ex-politiemensen een bedenkelijke rol. Ze gebruikten hun bij het leger en politie opgedane kennis en ervaring voor criminele zaken. Het gaat vaak om personen, die bij hun vorige werkgevers gefrustreerd raakten, daarom bewust het verkeerde spoor kozen of zich lieten verleiden door het grote geld.

Miljoenen berichten
Je moet stevig in je schoenen staan als je niet tevreden bent bij je huidige baas, daar pak ’m beet vijfentwintighonderd euro per maand verdient en criminelen je vijfentwintigduizend euro bieden. Dankzij onderschepte Pretty Good Privacy (PGP)-berichten kwamen de afgelopen jaren al meerdere ernstige corruptiegevallen aan het licht. Ook de nu gearresteerde sergeant-majoor belandde zo in het vizier. Bij rechercheteams liggen miljoenen berichten waarnaar nog niet is gekeken.
De hoeveelheid data van PGP-aanbieders als Encrochat, Ennetcom en Sky is zo immens dat het doorspitten nog jaren duurt. Heel wat criminelen hebben slapeloze nachten van wat nog allemaal boven water komt.
Een tweede schok was de arrestatie van een 47-jarige hoofdinspecteur van de landelijk eenheid van de Nationale Politie. Deze Wendel van B. werkte bij de afdeling ’Interceptie en Sensing’ (I&S) . De politieofficier was medeverantwoordelijk voor het afluisteren van telefoons en het monitoren van door de politie ingezette peilbakens. Dat is apparatuur die wordt ingezet om bijvoorbeeld auto’s van criminelen te volgen. Deze opsporingsmiddelen mogen pas worden ingezet na het fysiek controleren van een bevel van de voor het onderzoek verantwoordelijke officier van justitie.

Kleinhouden
Dat was de taak van Wendel van B., die zo precies op de hoogte was van welke middelen bij bepaalde geheime onderzoeken werden gebruikt. Hij wist bijvoorbeeld de namen van verdachten en hoe lang de opsporingstechnieken mochten worden ingezet. Het Openbaar Ministerie bracht na de arrestatie naar buiten dat de hoofdinspecteur geen inzage had in onderzoeken maar politiebronnen spreken dat met klem tegen.
Natuurlijk proberen de hoogste bazen van de Nationale Politie en het Openbaar Ministerie dit soort pijnlijke affaires klein te houden. Het gebrek aan transparantie binnen de politietop is schrijnend. Bovendien viert nepotisme hoogtij. Na ernstige incidenten bij een andere geheime club, Team Criminele Inlichtingen (TCI), werd besloten tot een ’onafhankelijk en vertrouwelijk feitenonderzoek’.
Dat geheime rapport werd opgemaakt door een politiecommissaris die in het verleden in Utrecht nauw samenwerkte met de officieren die hij moest onderzoeken. In een brief van vier kantjes aan de nieuwe minister van Justitie en Veiligheid, Dilan Yesilgöz, leggen het College van procureurs-generaal en korpschef Henk van Essen hun hoogste baas uit dat ze het rapport niet krijgt te zien. Ze verschuilen zich achter allerlei regelgeving die het niet mogelijk maakt „in volle openheid verantwoording af te leggen over de bevindingen.”
Met andere woorden: de minister moet de onderzoekers maar op hun blauwe ogen geloven. Een inlichtingendienst giert enorm uit de bocht, maar niemand mag weten wat er aan de hand is. Dat klemt des te meer omdat door incompetentie en gebrek aan leiding doden vielen bij inlichtingenoperaties. We zullen dus mogelijk nooit weten wat er precies fout ging.

Gotspe
Dat dit soort gevoelige bevindingen niet met heel Nederland wordt gedeeld valt nog enigszins te billijken. Er worden tactieken besproken en tegen het licht gehouden, die ook in de toekomst worden gebruikt. Criminelen hoeven niet wijzer te worden dan ze al zijn. Maar dat zelfs de minister niet alle details hoort en wordt afgescheept met een briefje van vier kantjes is een gotspe.
Tweede Kamerleden Helder (PVV) en Van der Werf (D66) zijn gelukkig wakker en hebben aangekondigd woensdag opheldering te eisen. Het rommelt nu al zo lang bij allerlei geheime diensten van de nationale politie, dat het creëren van een nieuwe doofpot allerminst helpt om puin te ruimen. Trek de pleister er maar in een ruk vanaf. Dan heelt de wond het snelst.