Vliegvakanties op de tocht: problemen op Schiphol zorgen voor geschrapte vluchten in juli

Gepubliceerd op: 17-6-2022

Vakantievliegen wordt deze zomer een tombola. Om een nieuw drukte-infarct te voorkomen dwingt Schiphol luchtvaartmaatschappijen om ‘stoelen’ te schrappen. Op de drukste dagen blijven daardoor per dag gemiddeld 13.500 reizigers aan de grond. De Consumentenbond start een massaclaim tegen de luchthaven.
Volgens luchthaventopman Dick Benschop is het onvermijdelijk dat maatschappijen deze zomer vluchten inleveren op de drukste dagen, als er te veel passagiers komen en er te weinig personeel beschikbaar is.
“Ik sta hier met een rotgevoel,” aldus Benschop donderdagavond. “Er zullen mensen zijn die deze zomer niet van Schiphol kunnen vliegen. Het is nog niet duidelijk hoeveel dat er zijn.”
“Er zal veel kunnen, maar niet alles. Dat is frustrerend voor de families die het treft, die naar hun vakantie hebben uitgekeken. Het is ook frustrerend voor de maatschappijen, reisorganisaties en onszelf.”
Hoeveel vluchten worden geschrapt wordt per dag bepaald, zo ver mogelijk van te voren. Op de agenda van juli staan ook elf ‘dieprode’ dagen, met meer dan 75.000 vertrekkers. “We beperken het aantal passagiers vanaf 7 juli, tot tenminste eind juli,” zegt operationeel directeur Patricia Vitalis.
“We kunnen per dag tussen de 55.000 en 60.000 passagiers verwerken, vergelijkbaar met de meivakantie. Dat betekent dat op drukke dagen gemiddeld 13.500 passagiers per dag blijven staan.” Of ook in augustus vluchten geschrapt moeten worden, wordt over twee weken besloten.

Onvoldoende personeel
Of de passagiersstroom weer tot een infarct leidt, zoals in de meivakantie, hangt af van het aantal beschikbare medewerkers, vooral beveiligers bij de controle van handbagage en passagiers. Het is tot nu niet gelukt om voldoende mensen te vinden, ondanks een drukke banenmarkt vorig weekend. Ook kost het opleiden van personeel veel tijd.
Luchtvaartmaatschappijen verzetten zich al weken tegen het gedwongen schrappen van vluchten. Gesprekken daarover hebben de afgelopen weken alleen opgeleverd dat maatschappijen die er zelf voor kiezen een vlucht niet uit te voeren (omdat ook zij met personeelstekorten kampen) hun rechten op een slot (een start of landing) tijdelijk kunnen inleveren zonder dat dit vervolgens − zoals gebruikelijk − aan een andere maatschappij wordt gegeven.
Nu er onvoldoende vluchten vrijwillig zijn ingeleverd, zal de luchthaven afdwingen dat vluchten worden geschrapt via een zogeheten local rule, waarbij alle luchtvaartmaatschappijen naar rato vluchten inleveren. Dat betekent dat grootgebruikers KLM, Transavia en Easyjet de meeste vluchten moeten opgeven.
Volgens Benschop is het verminderen van vluchten onvermijdelijk, maar is het niet noodzakelijk dat het aantal vluchten dit zomerseizoen 25 tot 30 procent daalt, wat op papier mogelijk is. “Die 90.000 is een technische grens.” Wel moet de onafhankelijke slotcoördinator, die onpartijdig start- en landingsrechten verdeelt, nog bepalen hoe er zal worden ingeleverd.

Het zij zo
De maatschappijen leggen zich morrend bij het plan neer. “Helaas is het zo dat we tot de conclusie moesten komen dat het actieplan van Schiphol om uit de problemen te komen niet voldoende is,” zegt voorzitter Marnix Fruitema van branchevereniging Barin.
“De enige uitweg is vluchten te cancellen. Dan komen ook de maatschappijen tot de conclusie dat we toch moeten zeggen: het zij zo. Het is glashelder dat we er niet blij mee zijn. Elke annulering is er een te veel. Maar het is de enige manier om een ordentelijke zomer te bewerkstelligen.”
“We zijn ook niet blind voor de realiteit. Om ons heen in Europa is het inmiddels ook niet anders. We hopen dat het uiteindelijk meevalt. We zijn afhankelijk van de berekening van het aantal beveiligers door Schiphol. Ik hoop dat die voorspellingen ten aanzien van de mankracht correct zijn en er niet te conservatief wordt beperkt.”
Ook KLM is principieel tegen de ‘onwenselijke’ ingreep, maar is bereid er aan mee te werken zolang deze ‘kortstondig en eenmalig’ is. De maatschappij gaat de verdere verkoop van tickets voor de zomer aan banden leggen en ervoor zorgen dat zoveel mogelijk reizigers worden omgeboekt.

Miljoenenschade
Er zijn volgens Fruitema nog geen afspraken wie de kosten draagt. “We beraden ons wel over het verhalen van de schade, die in de tientallen miljoenen loopt. Uiteindelijk blijft Schiphol verantwoordelijk. Er wordt wanbeheer geleverd. Wij zijn niet de oorzaak van deze problemen, wij zijn bereid ons steentje bij te dragen. Daar moet wel wat tegenover staan.”
Het is weliswaar aan luchtvaartmaatschappijen en reisorganisaties om passagiers om te boeken, te vergoeden en de verplichte vertragingsboetes te betalen. Reisbrancheorganisatie ANVR heeft al een rechtszaak aangekondigd als de luchthaven de schade niet zo veel mogelijk beperkt en vergoedt. Volgens ANVR-voorzitter Frank Oostdam dreigen door de vliegban reisorganisaties anders om te vallen.
Daarnaast overweegt de Consumentenbond vrijdag een massaclaim te starten om reizigers die geen pakketreis hebben maar alleen een vliegticket schadeloos te stellen voor de bijkomende kosten die ze hebben gemaakt. De helft van de reizigers heeft zelf een hotel geboekt of een auto gehuurd. Die kosten zijn ze anders kwijt.
Schipholtopman Dick Benschop wil niet ingaan op vragen over claims. “We zullen zien wat er aan claims en aan rechtszaken langskomt. Daar hebben we nu nog geen voorziening voor getroffen of met onze aandeelhouders gepraat over wie dat zal dragen.”