Overlast op Schiphol neemt fors toe: overwerk voor marechaussee

Gepubliceerd op: 28-2-2023

De Koninkijke Marechaussee heeft de handen vol aan overlastgevers op Schiphol. Het aantal keren dat medewerkers moesten optreden tegen dronken, doorgesnoven of verwarde types steeg van 1200 naar bijna 2000 keer in drie jaar tijd.
Afgelopen weekend nog moest de marechaussee optreden toen een verwarde man met een kruisboog door het station doolde. Wapens en drugs duiken vaker op, en regelmatig hebben medewerkers te maken met tieners die met grote messen door Schiphol Plaza lopen.
Het aantal overlastgevers aan boord van vliegtuigen steeg ook. Voor corona waren het er 114 in een jaar, in 2022 moest de marechaussee 173 keer optreden. Door alle perikelen heeft de marechaussee het drukker dat voorheen, en dat heeft gevolgen voor de reizigers. Want hoe meer de medewerkers uit het zichtveld moeten doen, hoe minder er over zijn bij de paspoortcontrole „De veiligheid die we met zijn allen willen, heeft als gevolg dat je soms in de rij staat.”

Bottleneck
Het grote publiek kent de Marechaussee op Schiphol vooral van de laatste paspoortcontroles na de securitycheck, en van de controle voor de bagagebanden. Afgelopen half jaar wezen uiteenlopende bronnen naar de Marechaussee als potentiële nieuwe bottleneck voor reizigers, nadat eerst de ellende bij de beveiliging lag. En niet voor niets, want soms stonden er daadwerkelijk flinke rijen, met name voor aankomende passagiers.

Brigadecommandant Karen van Giersbergen benadrukt dat de dienst op sterkte is, maar tegelijk wordt er wel steeds meer gevraagd van de ongeveer 2000 medewerkers op de luchthaven die zich richten op grensbewaking, politietaken, recherche en vreemdelingenzaken.

Wapenbezit
Niet alleen stijgt de overlast van mensen onder invloed, het wapenbezit en de overlast in vliegtuigen. Ook duiken regelmatig zakkenrollers op en groeide het aantal verdachte situaties op de luchthaven.

Maar ook rond de ’hokjes’ waar de brigade van Van Giersbergen het meest bekend van is, speelt een hoop extra werk. Werk dat vaak uit het zicht plaatsvindt. Zo zijn er zeker in vakantieperiodes dagelijks rond de 20 gevallen waarbij alleenstaande ouders met hun kind het Schengengebied uit willen, zonder de papieren op orde te hebben. „Dat kost ontzettend veel tijd”, legt de brigadecommandant uit. Tegelijk verstrekt de dienst liefst 8200 noodpaspoorten per jaar, omdat mensen met verlopen paspoorten of ID-bewijzen aankomen. Zeker na corona is dat een probleem. „Het aantal was echt extreem hoog”, zegt Van Giersbergen.

Tegelijk houdt de Marechaussee in de gaten dat niemand Nederland betreedt om foute redenen. Niet voor niets staat in een controlekamer bijvoorbeeld precies per aankomende vlucht hoeveel mensen aan boord zijn uit landen waar een ’grondige’ controle op wordt gedaan. Bij een vlucht uit het Midden-Oosten staat zelfs een rode opmerking dat er op deze vlucht mogelijk veel vluchtelingen met valse papieren zitten.

Prostitutie
Vorig jaar werden liefst 2800 mensen geweigerd aan de grens. Meestal omdat iemand niet voldoende geld bij zich heeft of zonder duidelijk reisdoel reist. „Denk aan het verhaal van de Bulgaar die zei auto’s te willen gaan kopen in Utrecht, maar slechts 300 euro mee had”, legt Van Giersbergen uit. Maar net zo goed dook enige tijd geleden een stroom Afrikaanse vrouwen op, die zonder het te weten in de prostitutie zouden belanden.

Brexit zorgde op dit vlak voor extra werk, en ook het schrappen van het ’doorzwaaien’ helpt niet. „Vanaf november 2023 gaan we met een digitaal systeem werken”, schetst Van Giersbergen een nieuwe hobbel. Want waar zo’n systeem uiteindelijk tijdwinst moet opleveren, zal het in het begin extra handelingen vereisen.

Het gevolg van al dat extra werk is simpelweg dat er op piekmomenten toch rijen kunnen staan voor de controles. Indien nodig worden extra mensen opgetrommeld van elders. „Maar het vraagt ook van de reizigers de acceptatie dat veiligheid op zulke momenten tijd kost.”