Na Rotterdam nu ook Zeeuwse haven in trek als smokkelroute

Gepubliceerd op: 16-6-2023

Na Rotterdam nu ook Zeeuwse haven in trek als smokkelroute: is er sprake van een waterbedeffect?

Een uitgebreid cameranetwerk, biometrische toegangspoorten, een controleloods, betere hekwerken en drones moeten in de haven van Vlissingen worden ingezet om drugscriminelen de voet dwars te zetten. De maatregelen zijn nodig omdat de Zeeuwse haven sinds een paar jaar meer in trek is als smokkelroute voor cocaïne.

Nu de grootste haven van Europa, Rotterdam, door drugsbendes steeds meer als een vesting wordt beschouwd, lijkt er volgens staatssecretaris Aukje de Vries van Toeslagen en Douane sprake van een waterbedeffect. „In de haven van Rotterdam zijn allerlei maatregelen genomen om smokkel tegen te gaan, en zo weet de douane smokkelaars echt te raken. De laatste tijd zijn er in Vlissingen steeds meer drugsvangsten en worden er daar steeds meer uithalers aangehouden.”

In de Zeeuwse haven moeten douaniers woensdagochtend alle zeilen bijzetten. Twee schepen uit Zuid-Amerika zijn na een zeereis van twee tot drie weken gearriveerd. Aan boord is een grote lading bananen die bestemd is voor Europa. Douaniers houden het lossen van het schip nauwlettend in de gaten, zowel vanaf het water met douaneschip de Mantelmeeuw als op de kade. Ze letten met name op verdachte praktijken, bijvoorbeeld als iemand te lang bij een lading staat.

Handwerk
Vlissingen is bijzonder omdat het fruit in grote hoeveelheden in pallets aan wal wordt gebracht. „En dat vereist veel handwerk”, vertelt Chris Mels, plaatsvervangend regiodirecteur douane Breda. Ter vergelijking: in Rotterdam is het proces met containers volledig geautomatiseerd en komen er geen losse pallets aan.

Schepen afkomstig uit Zuid-Amerika kunnen rekenen op speciale aandacht, vooral omdat cocaïne vaak vanuit deze landen, zoals Colombia, wordt gesmokkeld. „Het is niet mogelijk om alle pallets of koelcontainers te controleren. We doen dit op basis van risicoanalyses en daarnaast ook steekproeven of als douaniers afwijkingen constateren. Zo werd vorige week bijvoorbeeld een partij van ongeveer vijfhonderd kilo cocaïne gevonden. Dat gebeurde in een geselecteerde partij pallets. Bij de controle viel op de aanwezigheid van gele bananen op”, legt Mels uit. Bananen worden altijd groen de haven binnengebracht, omdat ze nog niet rijp mogen zijn.

De douane controleert jaarlijks ongeveer tien procent van de circa 50.000 koelcontainers en 700.000 losse pallets met fruit die aankomen in Vlissingen. Vorig jaar werd er 4100 kilo cocaïne onderschept. In 2020 was dat nog 7000 kilo. „Dat was een recordjaar.”

Teller
Dit jaar staat de teller met zes vangsten op ruim 2500 kilo. „We vinden de drugs zowel in de lading als in constructies van schepen of onder water. Het gros wordt gevonden in de lading, aan boord of onder het schip.”

Mels zegt dat de drugsvangsten ook komen doordat de intensiever gecontroleerd wordt. „In vergelijking met een aantal jaar geleden controleren wij nu tweemaal zoveel ladingen.”

„Geselecteerde pallets en koelcontainers worden onmiddellijk gecontroleerd met behulp van speurhonden en de scan”, benadrukt Mels, terwijl hij wijst naar een scanvrachtwagen waar op dat moment een container met speciale apparatuur wordt onderzocht. Later dit jaar krijgt de controle-instantie, die woensdag 426 jaar bestond, een loods waarin scanapparatuur wordt geïnstalleerd en drugshonden de lading kunnen besnuffelen.

Stappen
Aangezien criminelen steeds inventiever worden, moet de douane ook stappen ondernemen. „Vroeger werd cocaïne simpelweg omhuld door een enkel laagje cellofaan. Nu wordt het veel beter en schoner verpakt om het moeilijker te maken voor onze honden om de drugs te vinden. Daarom moeten we onze honden trainen om deze beter verpakte drugs te kunnen ruiken.”

Mels stelt dat de douane niet afwacht wat criminelen bedenken. Zo worden er liaisons geplaatst in de bronlanden zoals bijvoorbeeld Colombia om betere lokale contacten te hebben. „We zien dat de samenwerking met Zuid-Amerikaanse landen steeds beter wordt en dat er meer informatie wordt gedeeld over de ladingen die worden gestuurd”, zegt Mels.

Samenwerking met instanties
Ook de samenwerking met Europese en andere instanties, waaronder de politie, het Openbaar Ministerie, Koninklijke Marechaussee en gemeenten, is verbeterd. „Drugs zijn niet alleen een probleem voor de controle- en opsporingsdiensten, maar iets wat we gezamenlijk als maatschappij moeten aanpakken.”

Dit jaar wil de douane drones inzetten om extra ogen in de haven te hebben. „Op die manier kunnen we bijvoorbeeld snel indringers aanpakken en ook het toezicht in de haven verbeteren.”

Douaniers worden op dit moment opgeleid om de drones te kunnen besturen. „We gaan ze over een paar maanden inzetten.”

Niet alleen de inkomende schepen worden gecontroleerd, ook vertrekkende schepen. In april werden hasj, cannabis, heroïne en xtc-pillen gevonden in lege dozen en bokszakken die bestemd waren voor Suriname. „Deze controles verlopen op dezelfde manier als bij binnenkomende schepen. We zien veel containers met allerlei huishoudelijk goederen, zelfs tot aan wc-papier toe die naar bijvoorbeeld Suriname worden gestuurd.”

Ondermijning
Om de gaten in de haven van Vlissingen te dichten, heeft het kabinet eerder dit jaar vier miljoen euro gereserveerd voor de aanpak van ondermijning in de havens in Zeeland en West-Brabant.

Daarnaast komt er landelijk nog ongeveer acht miljoen euro bij voor de douane. Een deel van dat bedrag gaat ook naar Vlissingen.

Noot van KMar Nieuws: Dit artikel in Telegraaf over aanpak drugscriminaliteit en ondermijning in Vlissingen. De KMar wordt genoemd, mbt diverse mediavragen benadrukken we onze taakstelling, focus op grensbewaking en migratiecriminaliteit.