Bijzonder kort geding over overlast

Gepubliceerd op: 10-1-2024

Overbezetting aanmeldcentrum Ter Apel niet de oorzaak van overlast, zegt Coa in rechtszaak
Bij de rechtbank in Groningen diende woensdag een opmerkelijk kort geding tussen de gemeente Westerwolde en het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (Coa). Inzet van de gemeente: afdwingen dat de maximumcapaciteit van tweeduizend mensen niet langer overschreden wordt.

Voor het aanmeldcentrum in Ter Apel, hebben het Coa en de gemeente Westerwolde in 2010 een maximumcapaciteit van tweeduizend mensen afgesproken. De gemeente Westerwolde voert aan dat dit aantal al maandenlang ‘ruimschoots’ wordt overschreden, met als hoogste overschrijding 500 mensen te veel. De gemeente wil dat de rechtbank het Coa een dwangsom van 25.000 euro per dag oplegt zodra zich weer meer dan tweeduizend mensen in het aanmeldcentrum bevinden.

Het Coa wil de maximumcapaciteit van tweeduizend niet overschrijden, maar kan niet anders, stelt het. In de Groningse rechtszaal probeert het Coa nog maar eens duidelijk te maken er alles aan te doen om onder de afgesproken grens te blijven, maar dat het de mensen nu eenmaal nergens anders kwijt kan. De rechter is kritisch op dit punt en vraagt zich af het Coa vindt dat Westerwolde “als enige gemeente in Nederland maar moet accepteren dat u zich niet aan de afspraken houdt”.

‘Overlast geen gevolg van overbezetting’
Het capaciteitsverhaal is niet nieuw, en lijkt muurvast te zitten totdat de veelbesproken spreidingswet door de Eerste Kamer wordt goedgekeurd. Tijdens de zitting gooide het Coa een nieuwe kaart op tafel. Eén van de besproken kwesties was namelijk: is er een causaal verband tussen de overbezetting van het aanmeldcentrum en de ervaren overlast? Nee, betoogt de advocaat van het Coa.

Het is burgemeester Velema zelf die hier tegenin gaat. “Er is een duidelijke toename van winkeldiefstallen en woninginbraken in Ter Apel en ook Nieuw-Weerdinge. We hebben daarnaast sinds 2021 5 fte politieagenten extra aangenomen en krijgen hulp van de koninklijke marechaussee.”

“Het zijn niet alleen de incidenten in Ter Apel en Nieuw-Weerdinge, maar ook in het Coa zelf, daar vinden misschien nog wel de ernstigste incidenten plaats”, zegt een tot tranen geroerde Velema. Hij benadrukt dat de overbezetting niet alleen gevolgen heeft voor de medewerkers van het aanmeldcentrum en de inwoners van zijn gemeente, maar vooral ook voor de veiligheid van de asielzoekers. “Hoewel ik daar niet over ga, voel ik mij daar wel verantwoordelijk voor.”

Na de zitting blikt Velema voor de camera van RTV Noord nogmaals terug op de stelling van het Coa en noemt deze ‘onbegrijpelijk’. Hij benadrukte dat ‘Ter Apel’ de laatste jaren geen regulier asielzoekerscentrum meer is, maar een doorstroomlocatie.

De rechtbank doet op dinsdag 23 januari uitspraak in de zaak.