Alleen rondom de Bult in Eelde wist men: 'Leven in oorlogsgebied'

Gepubliceerd op: 25-1-2024

Politie doet onderzoek na de 'vergeldingsactie' aan de Vermeerweg in Eelde

Al enkele jaren gaat het op oudjaarsdag structureel fout bij de inmiddels beruchte 'Bult' in Eelde. Nadat het afgelopen jaarwisseling weer gigantisch misliep en enkele 'klagers' later te maken kregen met represailles, werd vanavond een inwonerbijeenkomst gehouden. Daarop gingen de verantwoordelijke autoriteiten diep door het stof: "We hebben de situatie onderschat."
Een bult mag de verhoging op het grasveld voor de straten Voorstukken en Vermeerweg in Eelde nauwelijks worden genoemd. Het is hoogstens een bobbel, bedekt met gras en olifantenpaadjes. Je rijdt er zo aan voorbij als je er langs komt, niet eens beseffende dat je zojuist door een 'oorlogsgebied' bent gereden.
Want zo noemt een aanwezige de wijk rondom de bult: oorlogsgebied. Of eigenlijk gebruikt ze de Engelse term warzone. Samen met de nabijgelegen bushalte is het gedurende het jaar een pruttelende pan onrust, die in de decembermaand haar kookpunt bereikt.

'Jongeren van oprit gejaagd'
De verhalen liegen er niet om. Geëmotioneerd neemt een alleenstaande moeder het woord, nadat Daan Brakel (adviseur openbare orde en veiligheid bij de gemeente Tynaarlo) de avond heeft geopend.
Ze vertelt hoe het weken voor oudejaarsavond al onrustig was bij de Bult. Iedere avond werd er vuurwerk afgestoken en gedronken. Op oudjaarsdag ging het weer mis, net als vorig jaar. Met voor haar als persoonlijk dieptepunt het moment dat haar 8-jarige zoontje werd beschoten met vuurwerk. "Ik heb toen de auto gepakt en dertig jongeren van mijn oprit gejaagd om weg te komen."

Situatie onderschat
Het is slechts één van vele verhalen die worden gedeeld op een avond die door de mensen van de gemeente en politie wordt gezien als avond om te reflecteren en om vooruit te kijken. Veiligheidsadviseur Brakel gaat van meet af aan met de billen bloot: "Wij hebben de situatie onderschat."
Dat mag met recht opmerkelijk worden genoemd, vinden bewoners. Want voorgaande jaren ging het ook al mis. Een oudere bewoner herinnert zich hoe het jaren geleden 'gezellig begon'. "Met wat jongelui die een biertje dronken onder een partytent en af en toe wat siervuurwerk afstaken. Maar de laatste jaren gaat het altijd mis. En de Bult heeft een aanzuigende werking."

Buren vluchten
Die aanzuigende werking maakte dat er op oudjaarsdag 2023 tientallen jongeren naar de Bult kwamen. Er werd gedronken en met vuurwerk op voorbijgangers geschoten. Later op de dag hielden de jongeren een onderlinge 'vuurwerkbattle' waarbij ze elkaar onder schot namen. Ondertussen klonken de knallen van zwaar vuurwerk onophoudelijk.
Sommige bewoners probeerden op enig moment de jongeren aan te spreken, maar dat lukte slechts een enkele keer. Andere buren vluchtten naar een adres elders om de jaarwisseling door te komen, terwijl anderen van tevoren al een alternatief heenkomen hebben gezocht. Meldingen bij de politie werden er die dag volop gedaan, maar tot echt ingrijpen kwam het niet. Een gebrek aan capaciteit en besef van urgentie lag hieraan ten grondslag.

Vergelding
Want rondom de Bult weten buurtbewoners weliswaar dat hun wijk 'oorlogsgebied' is in de decembermaand, daarbuiten is het volgens een bewoner vrij onbekend. "Ik zie op sociale media reacties van volwassenen uit het dorp die zeggen dat ze zelf ook jong zijn geweest", schetst hij. "Volgens mij heeft de rest van Eelde geen enkel idee van wat zich hier afspeelt."
Tekenend voor de onrust in de buurt, is het incident van vorige week aan de Vermeerweg. Daar vindt een explosie plaats, bij een buurtbewoonster die op oudjaarsdag jongeren aansprak op hun gedrag. Hoewel de politie nog onderzoek doet, weet zij zeker dat het hier gaat om een vergeldingsactie. Daarbij werd zwaar vuurwerk samen met 'een brandbaar middel' over haar schutting gegooid.

Loont melden?
Bewoners zeggen niet het idee te hebben dat het 'loont om te melden', als zich weer problemen voordoen rondom de Bult. "Zomers is het hier 's nachts ook vaak feest, maar op die meldingen komt niemand af", zegt een buurtbewoner. Een ander beklaagt zich over het digitaal melden, waarbij je een signalement moet opgeven. "Ik ga niet naar buiten om ze van dichtbij eens goed in me op te nemen."
Toch vraagt de politie en gemeente die meldingen te blijven doen. "Maar help ons ook door signalementen door te geven of nog liever: namen. Alleen dan komt de bal aan het rollen."
Momenteel loopt het onderzoek stroef, geeft de politie toe. Er zijn nauwelijks namen van jongeren bekend. Dat heeft deels te maken met het feit dat veel jongeren niet uit het dorp, maar ergens anders vandaan komen. Onder andere de Groningse wijken Paddepoel en Vinkhuizen worden genoemd.

Marechaussee trad hard op
De vraag is nu wat de autoriteiten gaan doen om het volgend jaar rustig te krijgen in de buurt. Waar tijdens de jaarwisseling van 2022 op 2023 nog de marechaussee flink huishield op de Bult, bleef die bij de afgelopen jaarwisseling weg. "Terwijl dat wel het gewenste effect had, een jaar eerder", zegt een buurtbewoner. "Toen jaagden ze de jongeren gewoon de Bult over en was het daarna klaar."
Onder meer cameratoezicht, een buurtwacht, een samenscholingsverbod en het organiseren van een eigen buurtfeest komen als mogelijke oplossingen voor volgend jaar aan bod. De gemeente en politie geven aan de urgentie van de problemen nu te begrijpen en aan de slag te gaan met een plan van aanpak.

Neuzen dezelfde kant op
Als na een bijeenkomst van bijna twee uur de meeste gevoelens zijn geuit en er afspraken zijn gemaakt over een vervolg, klinkt applaus uit het klaslokaaltje van De Westerburcht. De neuzen staan dezelfde kant op, zo constateert een wijkagent, al is het vertrouwen er op dit moment nog niet in de buurt.
"Maar we moeten er met elkaar voor gaan dat geen enkele bewoner volgend jaar zijn huis ontvlucht om ergens anders oud en nieuw te gaan vieren. Daarvoor hebben we de buurt ook nodig, om samen deze zaak op te lossen."