Marechaussee stopt met grenscontroles vliegveld Teuge

Gepubliceerd op: 17-6-2025

De marechaussee is gestopt met grenscontroles op vliegveld Teuge International Airport. Vluchten van buiten Europa moeten nu elders in Nederland een tussenlanding maken om ‘de grens te passeren’. Dat kost geld. Teuge is bang dat klanten nu wegblijven.

Het vliegveld stapt naar de rechter, samen met de luchthavens van Hilversum en Texel. Drie andere kleine luchthavens in het zuiden van het land verloren de controles ook, maar doen nu mee aan een proef met grenscontroles op afroep.

Op vliegveld Teuge landen jaarlijks tussen de honderd en tweehonderd vliegtuigen van buiten het Schengengebied; de 29 landen waarbinnen vrij kan worden gereisd. Het gaat vrijwel altijd om geplande vluchten, die ruim van tevoren bekend zijn.

Tot begin dit jaar informeerde de luchthaven tijdig de Koninklijke Marechaussee (KMar), die zorgde dat er na de landing enkele marechaussees op Teuge waren om de inzittenden en de vracht te controleren.

Dat is nu gestopt. Dat heeft alles te maken met de intensievere controles die het kabinet-Schoof in oktober instelde aan de grenzen met België en Duitsland. Er blijft te weinig personeel over om op afroep naar Teuge te komen.

Dat heeft gevolgen. „Als een onderhoudsbedrijf op Teuge nu een klant uit Engeland krijgt, moet die op een andere luchthaven een tussenlanding maken’’, noemt Onno de Jong als voorbeeld. Hij is directeur van het Gelderse vliegveld.

Het wegvallen van de controles hing al langer in de lucht, maar kwam voor De Jong en zijn collega’s van Texel en Hilversum alsnog als een verrassing. „Er is eerder een soort inspraakronde geweest, maar daar is niets mee gedaan.’’

De commandant van de marechaussee onderkent in een interne brief van januari dat de controles aan de Duitse en Belgische grens effect hebben op de luchtvaartcontroles. Dat blijkt uit een onderzoek van de Algemene Rekenkamer, dat een paar dagen geleden naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Voorafgaand aan het onderzoek verklaarde toenmalig minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie dat de extra grenscontroles op de weg geen ‘significant effect’ hebben op overige taken van de Koninklijke Marechaussee.

Dat onderkent de rekenkamer. Er zijn gevolgen, maar die worden niet gezien als significant. ‘De militaire politietaak van de KMar staat onder druk. (..) Daarnaast kan de KMar de toegangscontroles op een aantal kleine luchthavens niet volledig uitvoeren binnen de bestaande personele capaciteit’.

In de praktijk zijn de controles op Teuge, Hilversum en Texel volledig verdwenen, zegt Teuge-directeur De Jong. Volgens hem is dat in februari formeel medegedeeld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. „Het is niet goed gemotiveerd en berokkent ons economische schade.’’

De Jong noemt het aantal niet-Schengen-vluchten ‘op zich niet veel’, al zijn het er honderd tot tweehonderd per jaar. „Het gaat meer om het effect. We vinden als Nederland en Europa mobiliteit heel belangrijk. Daar past niet bij dat je dat gaat beperken.’’

De economische schade waarover De Jong het heeft, zit volgens hem in de drie onderhoudsbedrijven die op Teuge gevestigd zijn. „Het risico bestaat dat zij klanten verliezen. Iemand die vanuit Engeland komt, moet nu een extra landing maken op bijvoorbeeld Midden-Zeeland bij Arnemuiden’’, geeft hij als voorbeeld.

„Dat betekent ook twee keer landingsgeld. En de onderhoudsinterval aan vliegtuigen is soms gebaseerd op het aantal starts van de motor. Dat aantal neemt nu ook onnodig toe.’’ Oftewel: hoe vaker de motor wordt gestart, hoe vaker het vliegtuig onderhoud nodig heeft.

De luchthaven bij Apeldoorn heeft aangeboden om zelf ‘iets te doen’. „Leid ons desnoods op zodat we zelf de basispaspoortcontrole kunnen doen. Dat gebeurt in andere landen ook.’’

Teuge International Airport heeft de handen ineengeslagen met Vliegveld Hilversum en Texel International Airport. Gezamenlijk staan ze dinsdag in Haarlem voor de rechter om het besluit aan te vechten.

Formeel gaat het om een procedurele tussenstap: de drie luchthavens willen dat de vorm van het besluit wordt aangepast. „Zoals het nu is vastgelegd, kunnen we geen beroep aantekenen. Door dit via de rechter aan te vechten kunnen we dat alsnog inhoudelijk doen’’, zegt De Jong.