’Blijf laag en lopen!’

Gepubliceerd op: 4-10-2025

Dit eliteteam opereert in de schaduw en voert levensgevaarlijke missies uit: ’Blijf laag en lopen!’
Kleve- Ze opereren in de schaduw en niets mag aan hun aandacht ontsnappen. De Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten (BSB) bestaat vijftig jaar. ’Blijf laag en lopen!’

Langzaam draait het konvooi de straat in. Een van de drie auto’s vervoert een ambassadeur op weg naar een belangrijke bespreking. Dan klinkt een knal: een granaat ontploft pal naast de vip-auto, die stilvalt. Vanuit de omliggende huizen knettert geweervuur. De hinderlaag van terroristen is dichtgeklapt.

Nu is het de beurt aan de mannen van de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten. Vanuit de vip-auto gooien ze een rookgranaat op straat om de aanvallers te desoriënteren. De achterste wagen rijdt naar voren. „We zijn ready”, wordt er geroepen. Dan volgt de beslissende actie.

Oefenen, oefenen, oefenen
Twee bewapende BSB’ers duiken uit de vip-auto. Een van hen richt zijn wapen op de ramen waar de terroristen zich verschansen en opent zelf het vuur. Patroonhulzen tikken tegen het gepantserd glas van de wagen, terwijl een BSB’er het portier opentrekt en de diplomaat naar de achterste auto dirigeert

„Blijf laag en lopen, lopen, lopen”, klinkt het tussen de rookwolken. „Boys, jullie ook de auto in.” Het konvooi scheurt weg. De missie is geslaagd. De vip én het team zijn veilig, alleen de getroffen auto blijft achter tussen de hulzen en nog rokende granaatresten.

Tijd voor koffie. „Oké, even evalueren”, klinkt het. Maakten de beveiligers ondanks de verwarrende situatie toch goede keuzes? Is de diplomaat veilig weggekomen? Had de vluchtauto anders moeten aanrijden? Nog een oefenrondje maar. De terroristen nemen weer hun positie in, de auto’s rijden opnieuw de straat in en wéér breekt de hel los in het oefendorp in Duitsland.

De BSB, onderdeel van de Koninklijke Marechaussee, is minder bekend bij het publiek dan andere speciale eenheden van krijgsmacht en politie. „Dat is logisch”, zegt BSB-commandant overste Daan Lenting. „Een groot deel van ons werk is afgeschermd.”

Observatieteams volgen verdachten
Die afscherming geldt voor hun drie belangrijkste taken. De eerste hebben ze net getraind: het beveiligen van generaals, ministers of ambassadeurs in risicogebieden.

Taak twee is het uitvoeren van risicovolle aanhoudingen. „Dan heb je het over vuurwapengevaarlijke verdachten of optreden bij levensbedreigende situaties.”

De derde taak speelt zich in nog grotere verborgenheid af: in opdracht van veiligheidsdiensten volgen ’observatieteams’ van de BSB verdachte personen. „We zetten mensen én techniek in om een compleet beeld te krijgen”, legt Lenting uit. 

Dus niet alleen met de eigen ogen maar met camera’s en afluisterapparatuur, in huizen of in auto’s. „De kunst is om niet gezien te worden, al wordt dat lastiger met de techniek in deze tijd.”

De BSB werd in 1975 opgericht om het gat te vullen tussen de BBE, de geharde antiterrorisme-eenheid van de mariniers en de arrestatieteams van de politie. Persoonsbeveiliging kwam er later bij en weer later verschenen de observatieteams.  

Je moet een zware selectie doorlopen voor je kunt toetreden tot de BSB. Slechts een deel haalt uiteindelijk de eindstreep. In oefendorp Weeze zijn er bij de oefening met de terroristen-valstrik nog zes kandidaten over. Bij aanvang van de opleiding waren het er nog negen.

’Met een raketwerper beschoten’
Het trainen van allerlei scenario’s kan in de praktijk het verschil betekenen tussen leven en dood. Brigade-adjudant Tom weet dat als geen ander. Tijdens zijn uitzending naar Irak in 2004 belandde hij als jongen uit de provincie zomaar in het Irak na de val van Saddam Hoessein.

De aankomst was enerverend: het transportvliegtuig begon flares af te werpen tegen aanstormende raketten, na de landing was er een raketalarm en de enige route naar Bagdad-centrum gold als de gevaarlijkste weg ter wereld.

,,We gingen met gepantserde bussen. Wij moesten overstappen en dat was ons geluk, want de eerste bus werd met een raketwerper beschoten.”

Die avond renden ze na een explosie naar de schuilplaats. Hun Amerikaanse collega’s bleven rustig buiten zitten met hun biertje: ’Zeker jullie eerste dag hier?’ was hun droge commentaar. Tom kan er nu om lachen. ,,Je neemt zulke ervaringen mee voor de rest van je leven. Je leert patronen herkennen en je ontwikkelt een mechanisme om ermee om te gaan.’’

BSB in een nieuw tijdperk
De tijden zijn veranderd. In landen als Irak of Afghanistan konden beveiligers een groot verschil maken. Maar in Oekraïne, waar de BSB nu vaak optreedt, helpt een rookgranaat niet meer om gevaar af te wenden. Drones maken er de dienst uit. ,

,De kunst voor onze mensen is ook om te schakelen in de manier waarop ze optreden’’, zegt Lenting. ,,Aan dreiging uit de lucht kun je als persoonsbeveiliger niet veel veranderen. Dus daar moet je inspelen op een goede informatiepositie, zodat je op de juiste plekken bent en snel kunt reageren op wat er gebeurt.’’

Niet alleen is de BSB flink groter geworden - inmiddels meer dan honderd mensen - het profiel van de BSB’er is ook veranderd. Tom: ,,Vroeger herkende je ze zo: grote vierkante kerels. Toen ging het erom hoe hard je kon lopen en hoeveel ijzer je tilde. Nu zoeken we misschien wel eerder naar iemand die ervoor kan zorgen dat de elektriciteit weer werkt. We hebben meer vogels van verschillende pluimage.’’ 

Afkortingen
Een overzicht van alle speciale diensten van krijgsmacht en politie:

BSB (Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten) van de Koninklijke Marechausse.  Observatieteams, gevaarlijke arrestaties, beveiligen VIPS in met name buitenland
DKDB Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging: de persoonsbeveiligingseenheid (binnenland) van de politie
DSI Dienst Speciale Interventies: samenwerking arrestatieteams politie met marechaussee en mariniers
KCT Korps Commandotroepen: de special forces van de landmacht
MARSOF de special forces van de marine
BBE-Mariniers: Bijzondere Bijstand Eenheid, de eerste antiterrorisme-eenheid, inmiddels als M-Squadron deel van DSI

Bron: De Telegraaf