Strengere controles: Marechaussee hield migratiecriminaliteit beter in beeld

Gepubliceerd op: 22-1-2026

De bewindsman, verantwoordelijk voor Asiel en Migratie, stuurde een update waarin hij inzicht geeft in de effecten van de controles die sinds eind 2024 zijn uitgevoerd aan de Nederlandse grenzen. Het gaat om maatregelen die zijn genomen in het kader van toezicht op migratie, veiligheid en het tegengaan van grensoverschrijdende criminaliteit.

Sinds 9 december 2024 voert de Koninklijke Marechaussee binnengrenscontroles uit aan de landgrenzen met België en Duitsland. Daarnaast worden ook vluchten vanuit andere Schengenlanden gecontroleerd. Met deze maatregelen wilde het kabinet beter zicht krijgen op migratiestromen en misbruik van het vrije verkeer binnen het Schengengebied tegengaan. In zijn brief aan de Kamer benadrukt Van Weel dat het gaat om tijdelijke en gerichte controles, uitgevoerd binnen de kaders van Europese regelgeving.

migratiecriminaliteit

Uit de cijfers blijkt dat de controles een jaar lang intensief zijn geweest. In de periode van 9 december 2024 tot en met 8 december 2025 is aan 530 vreemdelingen de toegang tot Nederland geweigerd aan de landsgrenzen met België en Duitsland. Daarnaast zijn 250 personen aangehouden. Deze aanhoudingen hadden onder meer betrekking op migratiecriminaliteit. Daarbij gaat het volgens de Koninklijke Marechaussee om zaken als documentfraude en mensensmokkel. De minister laat weten dat deze cijfers aantonen dat de controles bijdragen aan het opsporen van strafbare feiten en het handhaven van de openbare orde.

Naast de controles aan de landsgrenzen zijn er in de loop van 2025 ook maatregelen genomen op luchthavens. Sinds 28 juli 2025 worden binnengrenscontroles uitgevoerd op vliegvelden. In de periode tot en met 8 september zijn daarbij ongeveer 1500 vliegtuigen gecontroleerd. Deze controles hebben geleid tot 50 terugkeerbesluiten. Dat betekent dat betrokken personen Nederland moesten verlaten omdat zij niet voldeden aan de voorwaarden voor verblijf. Volgens Van Weel laten deze resultaten zien dat ook het luchtverkeer een belangrijke rol speelt bij toezicht binnen het Schengengebied.

De Koninklijke Marechaussee heeft in dezelfde periode echter ook een duidelijke afname geconstateerd in het aantal controles, grensweigeringen en aanhoudingen. Die daling deed zich voor tussen 9 september 2025 en 8 december 2025. In de brief aan de Kamer wordt uitgelegd dat deze ontwikkeling meerdere oorzaken heeft. Een belangrijke factor is de verschuiving in de personele inzet van de Marechaussee. Een deel van de capaciteit moest worden vrijgemaakt voor andere taken, waaronder de start van de implementatie van het Europese in- en uitreissysteem, het zogenoemde EES.

binnengrenscontroles

Dit nieuwe systeem moet in de toekomst zorgen voor een betere registratie van in- en uitreizende personen aan de buitengrenzen van de Europese Unie. De voorbereidingen daarop vragen veel van de organisatie, wat tijdelijk gevolgen heeft gehad voor de inzet bij binnengrenscontroles. Desondanks benadrukt de Marechaussee dat de ambitie overeind blijft. In de komende periode wil de dienst weer evenveel controles uitvoeren als voorheen, zodra de personele inzet dat toelaat.

Minister Van Weel geeft in zijn update aan dat hij de Kamer ook in de toekomst zal blijven informeren over de voortgang en resultaten van de binnengrenscontroles. Volgens hem is het belangrijk om transparant te zijn over de effecten van deze maatregelen, zeker gezien de maatschappelijke en politieke gevoeligheid van het onderwerp migratie. De cijfers over het afgelopen jaar vormen volgens de minister een belangrijke basis voor verdere besluitvorming over het voortzetten of aanpassen van de controles.

verlenging

Onlangs verlengde Van Weel de controles tot en met 8 juni 2026. De binnengrenscontroles richten zich op het tegengaan van irreguliere migratie en grensoverschrijdende criminaliteit. Een verslag over de binnengrenscontroles in de periode van 9 december 2024 tot en met 8 december 2025 is te vinden op de websites van de Rijksoverheid.