Ongeloof bij waakhond om nieuwe cijfers politie: ‘Jodenhaat wordt het nieuwe normaal’

Gepubliceerd op: 17-4-2026

Nederland raakt langzaam gewend aan ‘onacceptabele cijfers’ over Jodenhaat. Daarvoor waarschuwt Eddo Verdoner, de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB), in een verklaring aan deze site. Vorig jaar registreerde de politie opnieuw honderden antisemitische incidenten. „Wat ik vrees is dat we langzaam wennen aan cijfers die onacceptabel zijn, dat haat het nieuwe normaal wordt.”

De politie noteerde afgelopen jaar 867 gevallen van antisemitisme. Dat is vrijwel net zoveel als een jaar eerder (880). Hoewel het aantal gewelddadige incidenten licht daalde, nam het aantal gerichte bedreigingen juist toe tot 93 gevallen.

Ruim vierhonderd incidenten waren direct gericht op Joodse gebouwen of (veronderstelde) Joodse personen, in woonwijken, op straat of bij begraafplaatsen.
„Bijna de helft van de incidenten raakt direct personen en Joodse gebouwen”, benadrukt Verdoner. En dan zijn de meest recente aanslagen nog niet eens in deze cijfers verwerkt.

Volgens hem is een veilig Joods leven in Nederland momenteel bijna onmogelijk zonder de inzet van de marechaussee, politie en kogelwerend glas. „De cijfers tonen wederom een zorgelijk beeld. Dit vraagt om doorpakken: op scholen, online en in de rechtszaal.”

Onveiligheid op de campus
De dreiging is ook voelbaar in het onderwijs. Onderwijsminister Rianne Letschert sprak onlangs met Joodse studenten die hun identiteit niet meer durven te tonen. „Dat raakt je diep in je ziel”, zei ze daarover tegen het ANP. Het kabinet trekt nu eenmalig 350.000 euro uit voor Joodse studenteninitiatieven. „Zodat zij hun eigen culturele tradities en gewoontes op die campussen verder kunnen vormgeven.”
Hoe scheef de verhoudingen in de maatschappij liggen, blijkt uit de rechtbankcijfers. Joden maken nog geen 0,3 procent van de Nederlandse bevolking uit, maar bij het Openbaar Ministerie is bij 26 procent van alle discriminatiezaken antisemitisme de grondlaag.
Om dit in te dammen pleit de NCAB voor de snelle uitvoering van een landelijke strategie, waaronder een hardere online aanpak en beter Holocaustonderwijs.

Geen nieuwe stappen
Toch blijven grote, nieuwe politieke stappen vooralsnog uit. Het huidige kabinet werkt aan een ‘Nationaal Plan Joods Leven’, maar wat dat concreet inhoudt wordt pas na de zomer duidelijk.
Justitieminister David van Weel (VVD) erkent dat zijn ministerie op dit moment geen compleet nieuwe maatregelen neemt, maar bestaande acties ‘intensiveert’. Wel werkt hij samen met NS, ProRail en lokale overheden aan een nieuw handelingskader. Dat moet duidelijk maken wanneer pro-Palestinaprotesten op treinstations een grens overschrijden.

Premier wijst naar FvD
Jodenhaat komt volgens premier Rob Jetten niet uitsluitend voor onder moslims, maar zit ‘in alle lagen van onze samenleving’, zei hij twee weken geleden in televisieprogramma Eva. Hij wees met name naar Forum voor Democratie.
Voor die radicaal-rechtse partij ‘staan mensen op kandidatenlijsten die aantoonbaar antisemitisch zijn geweest in het verleden’, zei Jetten. „Vinden we het acceptabel dat dat soort mensen straks in de gemeenteraden zitten?”
Jetten sprak met vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap, naar aanleiding van aanslagen op een synagoge in Rotterdam en een school in Amsterdam. Antisemitisme zit deels in ‘gelovige gemeenschappen die recht tegenover de Joodse gemeenschap staan’, zei hij na afloop van dat gesprek.