Ineens meer rubberboten voor mensensmokkel naar Nederland, Douane grijpt in

Gepubliceerd op: 22-10-2026

De Nederlandse Douane gaat strenger controleren op de import van grote rubberboten die worden ingezet bij mensensmokkel over het Kanaal. Dat zegt de Douane na vragen van Nieuwsuur. De laatste weken komen rubberboten ineens vaker in Nederland aan met vrachtvliegtuigen vanuit Turkije.

De Koninklijke Marechaussee onderschepte recent twee ladingen, waarvan één via de lucht aankwam. Een andere zending kwam over land. Ook de Britse Douane onderschepte twee weken geleden een zending met 25 rubberboten. De lading was onderweg vanuit Turkije en moest via een Brits vliegveld naar Nederland gaan.
"Dat is voor ons nieuw en dat geeft aan dat wij hier ook op in moeten spelen", zegt Erwin, een inlichtingenofficier van de Koninklijke Marechaussee.

Smokkelpakketten op bestelling
Volgens het Openbaar Ministerie (OM) zijn criminele netwerken in Nederland actief die zogenoemde 'smokkelpakketten' op bestelling samenstellen. "Het kopen van de boten, het regelen van benzine en reddingsvesten: daar worden pakketten van gemaakt en die worden geleverd aan mensen in Frankrijk of België", zegt Petra Hoekstra, landelijk officier van justitie migratiecriminaliteit, tegen Nieuwsuur.
Hoekstra wijst nadrukkelijk naar Nederland als plek waar de pakketten, met een waarde van tussen de 10.000 en 20.000 euro per stuk, worden samengesteld.

Een voorbeeld is een zaak in Almere, waar de Marechaussee vorig jaar na intensief onderzoek vijf mannen arresteerde. Twee van hen werden op heterdaad betrapt op een carpoolplaats langs de A1. In hun auto lagen onopgeblazen rubberboten, reddingsvesten en motoren. Daarnaast stond op een telefoon het adres van een camping in het Franse Duinkerke, een bekende plaats waar migranten de oversteek wagen.
Tijdens de overtocht vanuit Frankrijk of België naar Engeland, zitten vaak zestig tot zeventig mensen op de rubberboten. Die kunnen daardoor makkelijk zinken. Franse autoriteiten wijzen erop dat de boten steeds voller worden. De boten zijn volgens Hoekstra "volledig ongeschikt". "Zelfs op het IJsselmeer zou ik er nog niet in gaan zitten."

Ook al is het aantal oversteken over het Kanaal in 2026 tot nu toe ongeveer 42 procent lager dan vorig jaar, toch is het aantal doden ongeveer gelijk gebleven. In 2025 bereikten 670 boten de Britse kust, met in totaal ongeveer 41.500 migranten aan boord. Het voorlopige aantal migranten dit jaar bedraagt iets minder dan de helft. In 2025 vonden minstens 29 mensen de dood in het Kanaal, volgens een telling van persbureau AFP op basis van officiële Franse en Britse bronnen. In 2026 zijn al minstens 22 doden te betreuren.

Waarom Nederland?
De boten zijn volgens justitie afkomstig uit China. Ze worden in zijn geheel of in onderdelen naar Turkije gestuurd en gaan dan naar West-Europa. Deze zomer nog werd een lading boten onderschept in Bulgarije.
De boten werden voorheen vooral in Duitsland opgeslagen, omdat het daar lange tijd niet strafbaar was om betrokken te zijn bij mensensmokkel vanuit Europa naar bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk. Inmiddels is dat wel het geval. Het OM in Nederland denkt dat criminelen daarom ook naar ons land uitwijken.
Op dit moment controleert de Douane nog niet specifiek op dit soort boten uit China. Maar daar komt verandering in. "De inzet is dat de Douane nog dit jaar risicogerichte controles kan uitvoeren op deze vaartuigen", aldus een woordvoerder van het ministerie na vragen van Nieuwsuur. De Inspectie Leefomgeving & Transport (ILT) laat in aanvulling daarop weten: "We zijn op dit moment in gesprek met de Douane om importdata te ontvangen, zodat we ons een beeld kunnen vormen van de handelsstromen van deze rubberboten. Vervolgens zal de ILT samen met de Douane daadwerkelijk controles aan de grens gaan opzetten."

Tientallen miljoenen euro's
Europol heeft berekend dat smokkelaars vorig jaar per boot zo'n 100.000 euro verdienden, na aftrek van het betalen van het smokkelpakket en andere kosten. Alleen al vorig jaar komt dat neer op tientallen miljoenen euro's die criminele netwerken aan deze mensensmokkel verdienen.
Het OM erkent dat veel geld niet wordt teruggevonden. "Nee, we vinden weleens wat geld", stelt Hoekstra. "Maar die hele grote bedragen, dat zit bij mensen die op plekken zitten op deze wereld waar we op dit moment nog niet heel goed bij kunnen."